Szczotki pralek BOSCH/SIEMENS
Szczotki do pralek Bosch i Siemens mogą wymagać wymiany, gdy silnik nie uruchamia bębna, pracuje nieregularnie, traci moc lub nadmiernie iskrzy. Przed zakupem sprawdź, czy pralka ma silnik komutatorowy, oceń obie szczotki i stan komutatora. Właściwy komplet dobieraj według pełnego E-Nr z końcówką /xx, ponieważ same wymiary wkładu nie potwierdzają zgodności.
Kiedy podejrzewać zużycie szczotek silnika?
Szczotki węglowe występują w silnikach komutatorowych i doprowadzają prąd do uzwojenia wirnika przez obracający się komutator. Wkład węglowy ściera się podczas pracy, dlatego po pewnym czasie sprężyna nie może utrzymać prawidłowego styku. Nie każda pralka Bosch lub Siemens ma jednak taki silnik — w konstrukcji bezszczotkowej nie znajdziesz szczotek przeznaczonych do okresowej wymiany.
Objawy pasujące do zużytych albo zablokowanych szczotek to między innymi:
- bęben raz rusza prawidłowo, a innym razem tylko drga lub wykonuje krótki ruch;
- pralka pierze na wolnych obrotach, lecz nie osiąga wirowania;
- silnik zatrzymuje się w losowym momencie programu;
- przy silniku widać dużo czarnego pyłu węglowego;
- pojawia się tarcie, trzaski, zapach przegrzanego pyłu lub silne iskrzenie;
- pralka zgłasza błąd napędu, ale taki kod nie wskazuje automatycznie szczotek jako jedynej przyczyny.
Zużycie nie musi być równe. Jedna szczotka może być krótsza, pęknięta, zakleszczona w prowadnicy albo mieć uszkodzoną linkę miedzianą. Z tego powodu należy wyjąć i porównać oba elementy.
Podobne objawy nie zawsze oznaczają uszkodzone szczotki
| Objaw | Co oprócz szczotek może być przyczyną? | Jak rozróżnić usterki? |
| Silnik słychać, ale bęben stoi | Zsunięty lub zerwany pasek, luźne koło pasowe | Po odłączeniu pralki sprawdź, czy pasek łączy koło silnika z kołem bębna. Jeśli wirnik silnika pracuje, a napęd nie jest przekazywany, problem nie leży w szczotkach. |
| Pralka wykonuje obroty piorące, ale nie wiruje | Woda pozostała w zbiorniku, niedrożny filtr, niesprawna pompa, niewyważony wsad | Jeżeli bęben obraca się podczas prania, szczotki nadal mają kontakt. Najpierw sprawdź odpompowanie wody i zachowanie pralki bez wsadu. |
| Bęben ciężko obrócić ręką | Ciało obce, uszkodzone łożyskowanie, zablokowany silnik lub napęd | Po odłączeniu zasilania porównaj opór bębna z założonym i zdjętym paskiem. Pozwala to oddzielić opór zespołu piorącego od oporu silnika. |
| Bęben nie rusza mimo dobrych szczotek | Przerwa w wiązce, złącze silnika, tachogenerator, uzwojenie lub układ sterowania | Potrzebna jest kontrola przewodów oraz pomiary właściwe dla konkretnego silnika. Sama wymiana szczotek na próbę nie rozstrzyga diagnozy. |
| Nowe szczotki mocno iskrzą | Zły wariant lub kierunek montażu, zakleszczony wkład, słaby docisk, uszkodzony szczotkotrzymacz albo komutator | Sprawdź swobodę przesuwu, położenie skosu, sprężynę i powierzchnię komutatora. Silny łuk obejmujący wiele lamelek nie jest zwykłym docieraniem. |
Jeśli problem dotyczy przeniesienia napędu, sprawdź paski do pralek Bosch i Siemens. Przy uszkodzonym komutatorze, uzwojeniu lub obudowie może być potrzebna diagnostyka kompletnego silnika pralki Bosch lub Siemens.
Jak sprawdzić szczotki węglowe?
Oględziny po wyjęciu z silnika
Odłącz pralkę od sieci, zakręć dopływ wody i ustaw urządzenie tak, aby nie mogło się przewrócić. W zależności od konstrukcji dostęp do silnika uzyskuje się po zdjęciu tylnej albo innej osłony serwisowej. W wielu pralkach silnik znajduje się pod zbiornikiem i przed wyjęciem wymaga zdjęcia paska, odłączenia oznaczonej wiązki oraz odkręcenia mocowań. Silnik należy podtrzymać podczas wysuwania — jest cięższy, niż może wyglądać.
Przed odłączeniem przewodów zrób zdjęcie ich ułożenia. Nie ciągnij za same żyły i nie podważaj złączy w sposób, który może uszkodzić zatrzaski.
Po wyjęciu obu szczotek sprawdź:
- Długość i porównanie wkładów. Nie ma jednej granicznej długości właściwej dla wszystkich silników. O zużyciu świadczy przede wszystkim brak zapasu pozwalającego sprężynie dociskać wkład oraz wyraźna różnica między dwiema szczotkami.
- Swobodę przesuwu. Wkład powinien poruszać się w prowadnicy bez zacinania. Pył, nadtopienie albo odkształcenie szczotkotrzymacza może ograniczać docisk mimo dostatecznej długości szczotki.
- Sprężynę i przewód elastyczny. Pęknięta sprężyna, luźny konektor lub naprężona linka mogą przerwać kontakt. Linka nie może opierać się o komutator.
- Powierzchnię roboczą. Powinna odpowiadać krzywiźnie komutatora. Wyszczerbienie, pęknięcie albo niewłaściwie ustawiony skos może powodować hałas i iskrzenie.
- Szczotkotrzymacz. Przypalenie, zwęglenie tworzywa i luzy wymagają oceny, ponieważ sama wymiana wkładu może nie usunąć usterki.
Kontrola komutatora
Komutator powinien mieć równą powierzchnię, bez głębokich rowków, obluzowanych segmentów, nadpaleń i wykruszeń. Ciemny, równomierny ślad pracy nie oznacza automatycznie uszkodzenia. Niepokojące są natomiast miejscowe przypalenia, wyraźnie podniesiona lamelka, nierówność powtarzająca się przy każdym obrocie oraz ślady kontaktu miedzianej linki szczotki z komutatorem.
Nie smaruj komutatora ani prowadnic szczotek. Agresywne szlifowanie może zmienić geometrię powierzchni i pozostawić przewodzące zanieczyszczenia między lamelkami. Obróbkę mocno zużytego komutatora oraz ocenę wirnika powinien wykonać zakład zajmujący się silnikami.
Czy szczotki można sprawdzić multimetrem?
Szczotka nie ma uniwersalnej rezystancji kwalifikującej ją jako dobrą lub zużytą. Omomierzem można sprawdzić ciągłość między konektorem a wkładem węglowym. Brak przejścia wskazuje na zerwaną linkę lub połączenie, lecz prawidłowy wynik nie potwierdza odpowiedniej długości, docisku ani zachowania szczotki podczas pracy.
Pomiar toru wirnika przez szczotki wykonuje się przy odłączonym silniku, według schematu jego konkretnej kostki. Odczyt powinien być skończony i nie zanikać podczas bardzo powolnego obracania wirnika. Skoki do przerwy mogą wskazywać na brak kontaktu szczotek, zabrudzenie komutatora albo przerwę w uzwojeniu. Wartości zależą jednak od typu silnika, położenia wirnika i dokładności miernika, dlatego nie należy porównywać ich z przypadkową liczbą znalezioną dla innego modelu.
Zwykły multimetr nie wykluczy zwarcia międzyzwojowego ani przebicia izolacji ujawniającego się dopiero pod napięciem i obciążeniem. Takie badania, podobnie jak uruchamianie wymontowanego silnika, wymagają kwalifikacji, zabezpieczonego stanowiska oraz przyrządów serwisowych.
Pomiary pod napięciem i próby silnika poza pralką są przeznaczone dla wykwalifikowanego technika. Nie wolno uruchamiać silnika przez przypadkowe podłączanie styków ani omijać zabezpieczeń urządzenia.
Jak wymienić szczotki w pralce Bosch lub Siemens?
Po uzyskaniu dostępu do silnika kolejność prac zależy od rodzaju szczotkotrzymacza. W części konstrukcji wymienia się kompletną szczotkę z obudową, a w innych wkład mocowany w korpusie silnika. Niektóre szczotki mają zabezpieczenie transportowe utrzymujące wkład w prowadnicy — zwalnia się je dopiero zgodnie z konstrukcją danego elementu.
Podczas montażu:
- wymień obie szczotki, nawet jeśli jedna zachowała większą długość;
- zachowaj właściwy kierunek skosu powierzchni roboczej;
- upewnij się, że wkład wysuwa się pod naciskiem sprężyny i dotyka komutatora;
- usuń luźny pył węglowy z silnika na sucho, nie rozprowadzając go po złączach;
- sprawdź, czy konektory są osadzone, wiązka nie ociera o pasek, a przewód ochronny wrócił na swoje miejsce;
- po zamontowaniu silnika ręcznie obróć bęben i sprawdź prowadzenie paska przed założeniem osłony.
Nowe szczotki mogą początkowo pracować głośniej, zanim ich powierzchnia dopasuje się do komutatora. Drobne, równomierne iskrzenie może wystąpić podczas docierania, ale głośne trzaski, zapach przegrzania albo jasny łuk ciągnący się po dużej części komutatora wymagają natychmiastowego wyłączenia pralki i ponownej kontroli montażu oraz silnika.
Jak dobrać szczotki do pralki Bosch lub Siemens?
Podstawą doboru jest pełny E-Nr z końcówką /xx, na przykład oznaczenie w formacie zbliżonym do WFL1200PL/13. Tabliczka znamionowa znajduje się zwykle przy otworze drzwiowym, ale jej położenie może różnić się zależnie od konstrukcji. Nie pomijaj dwóch cyfr za ukośnikiem — mogą oznaczać wariant wykonania z innym silnikiem.
Samo porównanie długości i przekroju wkładu nie wystarcza. Trzeba uwzględnić również:
- kształt i stronę szczotkotrzymacza;
- kierunek skosu powierzchni roboczej;
- rodzaj oraz położenie konektora;
- długość i sposób poprowadzenia linki miedzianej;
- siłę, długość i umiejscowienie sprężyny;
- producenta i oznaczenie silnika;
- to, czy pozycja katalogowa obejmuje jedną szczotkę, czy komplet dwóch sztuk.
Jeżeli stara część ma czytelny numer, porównaj go z katalogiem dla pełnego E-Nr. Przy nieczytelnym oznaczeniu przygotuj zdjęcie tabliczki znamionowej pralki, etykiety silnika oraz obu wymontowanych szczotek. Pozwala to potwierdzić wariant bez opierania się wyłącznie na podobieństwie zdjęcia.
FAQ – szczotki do pralek Bosch i Siemens
Czy brak wirowania oznacza, że trzeba wymienić szczotki?
Nie. Jeżeli pralka nadal wykonuje obroty piorące, najpierw sprawdź odpompowanie wody, filtr, pompę i wyważenie wsadu. Szczotki są bardziej prawdopodobne, gdy także podczas prania silnik nie rusza, działa przerywanie albo pozostawia dużo pyłu.
Czy można wymienić tylko jedną zużytą szczotkę?
Zalecana jest wymiana pary. Szczotki pracują na tym samym komutatorze, a pozostawienie starego elementu oznacza nierówny docisk i różny stopień zużycia. Wyjątkiem nie powinien być nawet przypadek, w którym jedna szczotka wygląda na dłuższą — trzeba ustalić przyczynę tej różnicy.
Dlaczego pralka nie rusza po wymianie szczotek?
Sprawdź kierunek montażu, zwolnienie zabezpieczenia transportowego, swobodę wkładów, docisk sprężyn, konektory i kostkę silnika. Przyczyną może być też uszkodzony komutator, uzwojenie, tachogenerator, wiązka albo sterowanie, więc nowe szczotki nie są pełnym testem całego napędu.
Czy silne iskrzenie nowych szczotek jest normalne?
Nie. Niewielkie i równomierne iskrzenie może towarzyszyć docieraniu, lecz jasny łuk obejmujący wiele segmentów, szybkie nagrzewanie albo trzaski wskazują na zły montaż, brak swobodnego docisku lub uszkodzenie komutatora, wirnika bądź szczotkotrzymacza.
Czy szczotki można dobrać tylko po wymiarach?
Nie należy na tym poprzestawać. Identyczny przekrój wkładu nie potwierdza właściwego skosu, uchwytu, przewodu, sprężyny ani zgodności z silnikiem. Najpierw odczytaj pełny E-Nr Bosch lub Siemens wraz z końcówką /xx, a następnie potwierdź numer katalogowy części.
