Odwadniacze do lodówek
Odwadniacze do lodówek chronią kapilarę i sprężarkę przed wilgocią oraz zanieczyszczeniami krążącymi w układzie chłodniczym. Filtr wymienia się po otwarciu obiegu, przy naprawie nieszczelności, wymianie sprężarki lub potwierdzonym ograniczeniu przepływu. Właściwy wariant dobiera się według urządzenia, czynnika, oleju, wydajności osuszania, średnic przyłączy i kierunku przepływu.
Do czego służy filtr-odwadniacz w lodówce?
Filtr-odwadniacz, nazywany też filtrem molekularnym lub osuszaczem, znajduje się w hermetycznym obiegu chłodniczym. W typowej lodówce z kapilarą jest zamontowany między skraplaczem a wejściem kapilary. Jego wkład adsorbuje wilgoć, natomiast część filtracyjna zatrzymuje drobne zanieczyszczenia, które mogłyby ograniczyć przepływ w bardzo wąskiej kapilarze.
Wilgoć może zamarzać w zimnej części obiegu i okresowo blokować przepływ czynnika. Może również uczestniczyć w reakcjach pogarszających właściwości oleju i prowadzących do powstawania osadów lub kwasów. Filtr nie jest jednak częścią eksploatacyjną wymienianą co kilka miesięcy. W szczelnym, nieotwieranym układzie pozostaje zamontowany przez cały okres pracy urządzenia.
Odwadniacza układu chłodniczego nie należy mylić z filtrem wody, filtrem powietrza ani wkładem pochłaniającym zapachy wewnątrz komory.
Jakie objawy mogą wskazywać na ograniczenie przepływu?
Sam objaw nie pozwala potwierdzić uszkodzenia filtra. Podejrzenie pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy sprężarka pracuje, ale czynnik nie przepływa prawidłowo przez odwadniacz lub kapilarę.
| Objaw | Możliwe przyczyny | Co pozwala je rozróżnić |
| Sprężarka długo pracuje, a temperatura spada zbyt wolno | ograniczony przepływ, ubytek czynnika, słaba sprężarka, zabrudzony skraplacz, nieszczelne drzwi | najpierw kontroluje się uszczelkę, wentylację skraplacza i rozkład szronu; następnie serwisant ocenia ciśnienia, temperatury i szczelność obiegu |
| Chłodzenie zanika po pewnym czasie i wraca po dłuższym wyłączeniu | zamarzająca wilgoć w kapilarze, przegrzewanie sprężarki, zabezpieczenie termiczne, problem z odszranianiem | powrót chłodzenia po postoju może pasować do lodowego zatoru, ale bez pomiarów nie wyklucza problemu sprężarki lub układu No Frost |
| Szron albo wyraźne ochłodzenie pojawia się zaraz za odwadniaczem | ograniczenie wewnątrz filtra lub w miejscu połączenia z kapilarą | istotna różnica temperatur przed i za filtrem wzmacnia podejrzenie; w układach z punktami serwisowymi potwierdzeniem jest nadmierny spadek ciśnienia |
| Oszroniony jest tylko niewielki fragment parownika | mała ilość czynnika, nieszczelność, częściowe zatkanie kapilary lub spadek wydajności sprężarki | potrzebna jest łączna ocena ciśnień, temperatur rurek, poboru prądu sprężarki, szczelności i masy odzyskanego czynnika |
| Sprężarka próbuje wystartować i po chwili się wyłącza | przekaźnik rozruchowy, zabezpieczenie termiczne, kondensator, zablokowana sprężarka lub brak wyrównania ciśnień | ten objaw nie wskazuje bezpośrednio na filtr; najpierw sprawdza się układ rozruchowy i sprężarkę |
W urządzeniach No Frost słabe chłodzenie może wynikać z oblodzenia parownika, niesprawnej grzałki odszraniania, czujnika, bezpiecznika termicznego lub wentylatora. Z kolei ciągła praca lodówki może być skutkiem zabrudzonego skraplacza, niedomkniętych drzwi albo błędnego pomiaru temperatury. Dopiero wykluczenie tych przyczyn uzasadnia ingerencję w hermetyczny obieg chłodniczy.
Więcej grup podzespołów związanych z obiegiem znajduje się w kategorii układy chłodzenia. Jeżeli diagnostyka wskazuje na brak wydajności samego agregatu, należy sprawdzić również sprężarki i kompresory.
Jak sprawdza się odwadniacz?
Filtr-odwadniacz nie ma uzwojenia ani styków, dlatego pomiar rezystancji multimetrem nie określa jego sprawności. Diagnostyka opiera się na zachowaniu całego układu podczas pracy.
Kontrola bez otwierania obiegu
- Zmierz temperaturę w komorach niezależnym termometrem, zamiast opierać się wyłącznie na wyświetlaczu urządzenia.
- Sprawdź, czy sprężarka rzeczywiście pracuje oraz czy skraplacz oddaje ciepło.
- Skontroluj uszczelki, drożność kanałów powietrznych, wentylator i ewentualne oblodzenie parownika No Frost.
- Obejrzyj dostępny fragment filtra i rurek. Korozja, tłusty ślad na połączeniu lub mechaniczne uszkodzenie mogą wskazywać na nieszczelność, a miejscowe oszronienie za filtrem – na dławienie przepływu.
- Porównaj temperaturę rury przed filtrem i bezpośrednio za nim. Wyraźny spadek temperatury skupiony na filtrze jest wskazówką, lecz nie rozstrzyga samodzielnie, czy zatkany jest wkład, połączenie lutowane czy początek kapilary.
Pomiary serwisowe
Serwisant może analizować ciśnienie po stronie ssawnej i tłocznej, temperatury przewodów, pobór prądu sprężarki oraz rozkład szronu na parowniku. Jeżeli konstrukcja umożliwia pomiar po obu stronach filtra, nadmierny spadek ciśnienia wskazuje na ograniczenie przepływu.
Podobny obraz mogą jednak dawać niedobór czynnika, słaba wydajność sprężarki i zatkana kapilara. Samo niskie ciśnienie ssania nie jest więc dowodem, że należy kupić odwadniacz. Wyniki trzeba interpretować razem z próbą szczelności, temperaturą skraplacza oraz stopniem wypełnienia parownika szronem.
Pomiary pod napięciem, podłączanie manometrów oraz otwieranie obiegu są przeznaczone dla technika chłodnictwa. Opisane czynności wymagają odpowiednich kwalifikacji, narzędzi i procedur właściwych dla zastosowanego czynnika.
Kiedy odwadniacz należy wymienić?
Nowy filtr montuje się po każdym otwarciu hermetycznego układu, między innymi podczas:
- wymiany sprężarki;
- usuwania nieszczelności;
- wymiany parownika, skraplacza lub kapilary;
- czyszczenia zanieczyszczonego obiegu;
- naprawy po przedostaniu się wilgoci;
- usuwania potwierdzonego ograniczenia przepływu przez filtr;
- ponownego przygotowania i napełnienia wcześniej otwartego układu.
Starego odwadniacza nie montuje się ponownie. Po odłączeniu od obiegu wkład szybko adsorbuje wilgoć z powietrza, a podczas wcześniejszej pracy mógł już zatrzymać zanieczyszczenia. Nowa część powinna pozostać szczelnie zamknięta do chwili montażu.
Po spaleniu uzwojeń sprężarki zwykła wymiana filtra może być niewystarczająca. Olej i przewody trzeba ocenić pod kątem produktów rozkładu oraz kwaśnego zanieczyszczenia. Rodzaj filtra i procedurę oczyszczania dobiera wtedy technik na podstawie stanu konkretnego obiegu.
Gdzie znajduje się filtr i jak przebiega wymiana?
W wielu chłodziarkach odwadniacz znajduje się w dolnej, tylnej części urządzenia, w pobliżu sprężarki. Jest włączony w przewód wychodzący ze skraplacza, a z jego wylotu biegnie cienka kapilara. W modelach z zabudowanym skraplaczem przebieg rur może wyglądać inaczej. Dostęp zwykle wymaga odsunięcia urządzenia i zdjęcia dolnej osłony serwisowej, jeśli producent ją zastosował.
Profesjonalna wymiana obejmuje zwykle:
- identyfikację czynnika oraz fabrycznej masy napełnienia z tabliczki znamionowej;
- zabezpieczenie stanowiska i obsługę czynnika zgodnie z procedurą odpowiednią dla jego rodzaju;
- otwarcie przewodów narzędziem, które nie wprowadza opiłków i nie zgniata kapilary;
- usunięcie starego filtra bez ogrzewania zamkniętego elementu zawierającego zaadsorbowaną wilgoć lub pozostałości czynnika;
- ocenę drożności kapilary oraz czystości pozostałej części obiegu;
- montaż nowego odwadniacza zgodnie z kierunkiem przepływu i wymaganiami jego producenta;
- wykonanie szczelnych połączeń z ograniczeniem powstawania zgorzeliny wewnątrz rur;
- próbę szczelności, ewakuację układu pompą próżniową i kontrolę utrzymania próżni;
- napełnienie dokładnie odmierzoną masą właściwego czynnika;
- kontrolę temperatur, ciśnień, poboru prądu i rozkładu chłodzenia po naprawie.
Wciśnięcie kapilary zbyt głęboko do odwadniacza może oprzeć ją o wewnętrzną siatkę lub wkład i ograniczyć przepływ. Zbyt płytkie osadzenie może natomiast sprzyjać zalaniu końca kapilary spoiwem. Nie należy także przegrzewać korpusu filtra ani pozostawiać obiegu długo otwartego na wilgotne powietrze.
Szczególne zasady przy czynniku R600a lub R290
R600a i R290 są czynnikami palnymi. Przed użyciem źródła ciepła obieg musi zostać przygotowany zgodnie z właściwą procedurą, a stanowisko pozbawione potencjalnych źródeł zapłonu. Wymagane są odpowiednia wentylacja, właściwy detektor nieszczelności oraz narzędzia przeznaczone do pracy z węglowodorami.
Naprawy układów z palnym czynnikiem są przeznaczone dla odpowiednio przeszkolonego technika. Nie wolno lutować instalacji zawierającej czynnik ani sprawdzać szczelności płomieniem.
Jak dobrać właściwy odwadniacz do lodówki?
Podobny kształt i kolor obudowy nie potwierdzają zgodności. Przy wyborze trzeba porównać:
- numer części i zastosowanie katalogowe dla pełnego wariantu urządzenia;
- rodzaj czynnika chłodniczego i oleju;
- typ oraz wymaganą pojemność wkładu osuszającego;
- średnice wejścia, wyjścia i końcówki przeznaczonej dla kapilary;
- długość korpusu i miejsce dostępne na montaż;
- kierunek przepływu oznaczony strzałką;
- liczbę przyłączy – występują również konstrukcje trójdrożne;
- obecność i typ portu serwisowego, jeśli stanowi część fabrycznej konfiguracji;
- technologię połączenia i materiał współpracujących przewodów.
Oznaczenia desykantu, takie jak XH-7 lub XH-9, nie powinny być oceniane w oderwaniu od dokumentacji konkretnego filtra. Kompatybilność zależy od czynnika, oleju oraz konstrukcji wkładu, a zalecenia mogą różnić się między seriami podzespołów.
Najbezpieczniej rozpocząć dobór od fabrycznego numeru starego filtra i pełnych danych lodówki. Dla urządzeń Electrolux, AEG i Zanussi potrzebny jest pełny PNC / Prod.No., dla Bosch i Siemens pełny E-Nr z końcówką /xx, a dla Whirlpool, Bauknecht, Indesit i Hotpoint numer serwisowy. W przypadku Amica należy odczytać model, kod wyrobu i 14-cyfrowy numer fabryczny. Zachowaj także zdjęcie tabliczki, starego odwadniacza oraz jego połączeń.
FAQ – odwadniacze do lodówek
Czy zatkany odwadniacz powoduje brak chłodzenia?
Może ograniczyć lub całkowicie zatrzymać przepływ czynnika, ale podobne objawy powodują zatkana kapilara, nieszczelność, mała ilość czynnika i zużyta sprężarka. Potrzebna jest ocena całego obiegu.
Czy filtr-odwadniacz można sprawdzić multimetrem?
Nie. Jest to element mechaniczny bez obwodu elektrycznego. Jego stan ocenia się na podstawie różnicy temperatur, spadku ciśnienia, drożności układu oraz zachowania parownika i sprężarki.
Czy filtr wymienia się przy każdym napełnianiu lodówki?
Jeśli napełnianie jest skutkiem otwarcia układu, naprawy nieszczelności lub wymiany części obiegu, należy zamontować nowy odwadniacz. Samo uzupełnienie czynnika bez znalezienia przyczyny ubytku nie jest prawidłową naprawą.
Czy można ponownie wykorzystać wymontowany odwadniacz?
Nie należy tego robić. Nie wiadomo, ile wilgoci i zanieczyszczeń zgromadził wkład, a po otwarciu filtr chłonie dodatkową wilgoć z otoczenia.
Czy większy filtr zawsze będzie pasował?
Nie. Większa pojemność osuszania nie rozwiązuje problemu niezgodnych przyłączy, wkładu, kierunku przepływu lub braku miejsca. Dobór musi uwzględniać dokumentację filtra i parametry konkretnego układu.
