Filtry odwadniające, bakteryjne, węglowe
Filtry odwadniające chronią obieg chłodniczy przed wilgocią i zanieczyszczeniami, natomiast filtry węglowe oraz antybakteryjne oczyszczają powietrze wewnątrz chłodziarki. To części o zupełnie innym zastosowaniu i sposobie wymiany. Przed zakupem sprawdź typ filtra, pełne oznaczenie urządzenia, wymiary, przyłącza, kierunek przepływu oraz zgodność z czynnikiem chłodniczym.
Filtr odwadniający a filtr powietrza – ważne rozróżnienie
W tej kategorii znajdują się dwie odmienne grupy części:
- filtry odwadniające, osuszacze i filtry molekularne montowane w zamkniętym obiegu czynnika chłodniczego;
- filtry węglowe i antybakteryjne umieszczane w komorze chłodziarki lub kanale obiegu powietrza.
Filtr powietrza jest elementem eksploatacyjnym, który użytkownik może zwykle wyjąć z kasety i zastąpić nowym. Filtr odwadniający stanowi część hermetycznego układu chłodniczego. Jego wymiana wymaga odzyskania czynnika, rozszczelnienia instalacji, wykonania szczelnych połączeń, próżni i ponownego napełnienia układu właściwą ilością czynnika.
Do czego służy filtr odwadniający w układzie chłodniczym?
Filtr-odwadniacz jest montowany po stronie ciekłej, zwykle między skraplaczem a kapilarą albo zaworem rozprężnym. W małej lodówce ma przeważnie postać metalowej puszki połączonej z grubszą rurką skraplacza i bardzo cienką kapilarą.
Wypełnienie osuszające adsorbuje wilgoć, a część filtracyjna zatrzymuje drobne zanieczyszczenia. Ogranicza to ryzyko powstawania kwasów, pogorszenia właściwości oleju i zablokowania kapilary. Sam filtr nie naprawi jednak nieszczelności ani nie usunie skutków poważnego zanieczyszczenia układu.
Kiedy podejrzewać ograniczony przepływ?
Zatkany filtr odwadniający lub kapilara mogą powodować spadek wydajności chłodzenia mimo pracy sprężarki. Objawy nie są jednak charakterystyczne wyłącznie dla filtra.
| Objaw | Możliwe przyczyny | Co sprawdzić | Interpretacja |
| Sprężarka pracuje długo, a temperatura spada zbyt wolno | ograniczenie filtra lub kapilary, ubytek czynnika, zużyta sprężarka, zabrudzony skraplacz | najpierw obieg powietrza, skraplacz, wentylatory i wzór oszronienia parownika; następnie parametry obiegu chłodniczego | sam długi czas pracy nie uzasadnia wymiany odwadniacza |
| Szron lub wyraźne ochłodzenie pojawia się na filtrze albo bezpośrednio za nim | spadek ciśnienia na ograniczeniu, wilgoć lub zanieczyszczenia, zgnieciona rurka | porównać temperaturę wejścia i wyjścia przy ustabilizowanej pracy oraz skontrolować przewody | wyraźna różnica temperatur wzmacnia podejrzenie ograniczenia, ale nie określa jeszcze jego przyczyny |
| Chłodzenie okresowo zanika i wraca po postoju | zamarzająca wilgoć w punkcie dławiącym, sterowanie, czujnik lub układ odszraniania | ustalić, czy sprężarka nadal pracuje, gdzie zaczyna się szron i czy problem dotyczy przepływu czynnika czy powietrza | chwilowa poprawa po postoju może wskazywać na wilgoć, lecz nie jest pełnym potwierdzeniem |
| Chłodzi tylko mała część parownika | niedobór czynnika, ograniczenie przepływu, spadek wydajności sprężarki | próba szczelności, pomiary ciśnień i temperatur oraz ocena poboru mocy zgodnie z dokumentacją urządzenia | podobny wzór może wystąpić przy kilku usterkach; nie należy wymieniać filtra na próbę |
Dlaczego pomiar omomierzem nie ma tu zastosowania?
Filtr odwadniający nie jest elementem elektrycznym, dlatego pomiar rezystancji lub ciągłości niczego nie mówi o jego przepustowości ani zdolności pochłaniania wilgoci. Diagnostyka opiera się na oględzinach instalacji oraz pomiarach temperatury, ciśnień, szczelności i zachowania układu podczas pracy.
Przydatne jest porównanie temperatury rurki przed filtrem i za nim w ustalonych warunkach. Sprawny, prawidłowo dobrany filtr nie powinien działać jak element rozprężny. Nietypowe ochłodzenie jego wylotu wskazuje na spadek ciśnienia, ale podobny efekt może wywołać zagięcie rurki, częściowo zalutowana kapilara lub ograniczenie znajdujące się tuż obok. Nie istnieje jedna uniwersalna dopuszczalna różnica temperatur dla wszystkich urządzeń.
Co sprawdzić przed otwarciem układu chłodniczego?
Słabe chłodzenie nie oznacza automatycznie niedrożnego filtra. Przed ingerencją w obieg warto wykluczyć prostsze przyczyny:
- Sprawdzić ustawienie temperatury, domykanie drzwi i stan uszczelek.
- Oczyścić dostępny skraplacz oraz zapewnić wymagany przepływ powietrza.
- Skontrolować wentylatory i drożność kanałów powietrznych w urządzeniach No Frost.
- Obejrzeć parownik po pełnym cyklu pracy: równomierne oblodzenie, lód blokujący cały wymiennik i szron tylko na jego początku oznaczają różne kierunki diagnostyki.
- Ustalić, czy sprężarka rzeczywiście pracuje ciągle, czy jest cyklicznie wyłączana przez zabezpieczenie, termostat albo sterownik.
- Poszukać śladów oleju przy połączeniach i rurkach, ponieważ mogą towarzyszyć nieszczelności, ale ich brak nie potwierdza szczelnego układu.
Jeżeli występuje ubytek czynnika, samo napełnienie układu i wymiana filtra bez znalezienia nieszczelności mogą dać tylko krótkotrwałą poprawę.
Kiedy wymienia się filtr-odwadniacz?
Nowy odwadniacz montuje się między innymi po otwarciu obiegu chłodniczego, wymianie sprężarki, naprawie nieszczelności lub stwierdzeniu ograniczenia przepływu. Zużytego elementu nie należy ponownie wykorzystywać. Po otwarciu opakowania wkład pochłania wilgoć także z powietrza, dlatego filtr powinien zostać zamontowany bez niepotrzebnej zwłoki.
Wymiana filtra nie kończy naprawy. Układ trzeba oczyścić w zakresie wynikającym z rodzaju awarii, sprawdzić pod kątem nieszczelności, osuszyć przez prawidłową ewakuację i napełnić czynnikiem według danych urządzenia. Po awarii sprężarki konieczna może być również ocena zanieczyszczenia oleju oraz elementów dławiących.
Jak przebiega dostęp i wymiana?
W lodówkach odwadniacz znajduje się zwykle w dolnej części tylnej obudowy, w pobliżu sprężarki i końca skraplacza. Dostęp może wymagać odsunięcia urządzenia i zdjęcia dolnej osłony komory maszynowej. W instalacjach chłodniczych filtr może być zamontowany w przewodzie cieczowym jako element lutowany albo skręcany.
Typowa naprawa obejmuje:
- Identyfikację czynnika, ilości napełnienia i konstrukcji obiegu.
- Bezpieczny odzysk czynnika chłodniczego.
- Usunięcie starego filtra bez uszkodzenia cienkiej kapilary.
- Montaż nowego elementu we właściwym kierunku przepływu.
- Wykonanie połączeń metodą odpowiednią dla materiałów i konstrukcji instalacji.
- Próbę szczelności, ewakuację układu i kontrolę utrzymania próżni.
- Napełnienie odmierzoną ilością właściwego czynnika.
- Kontrolę temperatur, ciśnień, poboru prądu i wzoru pracy parownika.
Nie wolno przedmuchiwać obiegu tlenem, ogrzewać napełnionej instalacji otwartym płomieniem ani napełniać urządzenia „na ciśnienie” bez uwzględnienia danych z tabliczki i procedury producenta.
Opisane czynności serwisowe wymagają kwalifikacji chłodniczych, doświadczenia, odpowiednich narzędzi i procedur właściwych dla zastosowanego czynnika. Nie są przeznaczone do wykonania przez osobę bez przygotowania. Szczególnej ostrożności wymagają urządzenia z palnymi czynnikami, takimi jak R600a lub R290.
Do wykonania połączeń i obsługi instalacji mogą być potrzebne odpowiednie luty, topniki i uszczelniacze oraz właściwe złączki i zawory serwisowe. Ich dobór musi uwzględniać materiał rur, ciśnienie robocze i rodzaj czynnika.
Jak dobrać filtr odwadniający?
Podobny kształt metalowej puszki nie oznacza zgodności. Przy doborze trzeba sprawdzić:
- czynnik chłodniczy oraz rodzaj oleju;
- typ i ilość materiału osuszającego;
- zdolność adsorpcji wilgoci i wymaganą wydajność przepływu;
- średnicę oraz rodzaj przyłączy: lutowane ODS, skręcane SAE lub wykonanie pod kapilarę;
- kierunek przepływu oznaczony strzałką;
- filtr jednokierunkowy, dwukierunkowy albo wielodrożny;
- dopuszczalne ciśnienie i temperaturę pracy;
- obecność zaworu serwisowego lub dodatkowego króćca;
- zgodność katalogową z urządzeniem lub zespołem skraplającym.
Większa obudowa nie musi oznaczać lepszego zamiennika, a mniejsza ilość sita molekularnego może nie zapewnić wymaganej pojemności wodnej. Nie należy także montować przypadkowego filtra tylko dlatego, że jego króćce pasują do rurek. W razie naprawy sprężarki dobór trzeba powiązać z wymaganiami nowego kompresora; odpowiednie podzespoły znajdują się w kategorii sprężarki, akcesoria i przekaźniki.
Filtry węglowe i antybakteryjne do chłodziarek
Filtr z węglem aktywnym pochłania część związków odpowiadających za zapachy i ogranicza przenikanie aromatów między produktami. Określenie „filtr bakteryjny” bywa stosowane wobec wkładów lub systemów z funkcją antybakteryjną. Nie są to części obiegu czynnika i ich zużycie nie powoduje zatkania kapilary ani spadku ciśnienia chłodniczego.
Objawy zużycia filtra powietrza
Wymianę warto rozważyć, gdy:
- mimo umycia komory utrzymują się zapachy żywności;
- wkład jest zabrudzony, zawilgocony, zdeformowany lub uszkodzony;
- urządzenie wyświetla przypomnienie o wymianie;
- upłynął okres podany w instrukcji konkretnego modelu.
Trwałość nie jest jednakowa dla wszystkich systemów. W zależności od konstrukcji producent może przewidywać wymianę co sześć miesięcy albo raz w roku. Właściwy termin należy sprawdzić w instrukcji urządzenia lub oznaczeniu wkładu.
Nieprzyjemny zapach po założeniu nowego filtra może pochodzić z rozlanego płynu, zatkanego odpływu skroplin, zabrudzonej tacy nad sprężarką, pleśni na uszczelkach albo produktów przechowywanych bez opakowania. Nowy filtr nie zastępuje czyszczenia tych miejsc.
Jak wymienić filtr powietrza?
Kaseta może znajdować się przy tylnej lub bocznej ścianie komory, w obudowie wentylatora albo przy półce. Przed demontażem sprawdź instrukcję, ponieważ zatrzaski i kierunek osadzenia różnią się między seriami.
Zwykle wystarczy:
- Otworzyć pokrywę kasety bez podważania jej ostrym narzędziem.
- Zapamiętać położenie starego wkładu.
- Wyjąć nowy filtr ze szczelnego opakowania bezpośrednio przed montażem.
- Umieścić go całą powierzchnią w prowadnicach, bez zaginania i zgniatania.
- Zamknąć obudowę i – jeżeli urządzenie tego wymaga – skasować przypomnienie na panelu.
Skasowanie alarmu nie sprawdza rzeczywistego stanu filtra. Jedynie rozpoczyna kolejny okres monitorowania przewidziany przez sterownik.
Dobór filtra węglowego lub antybakteryjnego
Porównaj numer części, kształt wkładu, jego wymiary, ułożenie fałd, zaczepy oraz rodzaj kasety. Filtry o podobnej powierzchni mogą różnić się grubością i nie przylegać prawidłowo do obudowy, przez co powietrze ominie materiał filtracyjny.
Do doboru części markowej potrzebne jest pełne oznaczenie z tabliczki znamionowej. Dla Electrolux, AEG i Zanussi podaj pełny PNC/Prod.No.; dla Bosch i Siemens pełny E-Nr z końcówką /xx; dla Whirlpool, Indesit i Hotpoint numer serwisowy, zwykle rozpoczynający się od 85; dla Amica model, kod wyrobu i 14-cyfrowy numer fabryczny. Sam skrócony model lub zdjęcie filtra mogą nie rozróżniać wariantu chłodziarki.
FAQ – filtry odwadniające, węglowe i antybakteryjne
Czy zatkany filtr odwadniający można wyczyścić?
Hermetyczny filtr stosowany w małej chłodziarce wymienia się na nowy. Próby przedmuchiwania lub podgrzewania nie przywracają w sposób kontrolowany pojemności osuszającej i mogą wprowadzić zanieczyszczenia do kapilary.
Czy szron na filtrze oznacza, że filtr jest zatkany?
Szron lub wyraźny spadek temperatury za filtrem wskazuje na możliwe ograniczenie przepływu. Trzeba jednak wykluczyć zagięcie rurki, przewężenie po lutowaniu, zablokowaną kapilarę i nieprawidłową ilość czynnika. Oględziny bez pomiarów nie dają pewnej diagnozy.
Czy filtr odwadniający trzeba wymieniać przy wymianie sprężarki?
Taką wymianę przewidują procedury serwisowe, ponieważ otwarcie układu wprowadza wilgoć, a awaria sprężarki może pozostawić zanieczyszczenia. Zakres czyszczenia i typ filtra zależą od przyczyny uszkodzenia kompresora.
Czy filtr węglowy wpływa na temperaturę w lodówce?
Jego podstawowym zadaniem jest ograniczanie zapachów, a nie osuszanie czynnika chłodniczego. Mocno zabrudzony wkład umieszczony w kanale powietrznym może pogorszyć przepływ, ale problem z temperaturą wymaga też sprawdzenia wentylatora, oblodzenia parownika, czujników i uszczelnienia drzwi.
Jak często wymieniać filtr węglowy w chłodziarce?
Należy stosować okres z instrukcji konkretnego systemu. Spotykane są zalecenia wymiany co sześć miesięcy lub raz w roku, dlatego nie warto przyjmować jednego terminu dla wszystkich wkładów.
Czy można dobrać odwadniacz tylko po średnicy rurki?
Nie. Średnica i rodzaj połączenia są ważne, ale trzeba również potwierdzić czynnik, olej, pojemność osuszającą, przepustowość, kierunek przepływu, ciśnienie robocze i konstrukcję układu. Najbezpieczniejszą podstawą jest numer oryginalnej części lub dokumentacja techniczna urządzenia.
